UZLAŞTIRMACI EĞİTİMİ

Uzlaştırmacı eğitimine hukuk öğrenimi görmüş bireyler istikametinden kimler müracaat edebilir?

Eğitim kuruluşlarına hukuk öğrenimi görmüş uzlaştırmacı adayları istikametinden; üniversitelerin hukuk fakültesi mezunlarının yanı sıra, üniversitelerin siyasal bilgiler fakültesi, iktisadi ve yönetimsel bilimler fakültesi, iktisat fakültesi ve şirket fakültesi mezunlarından, müfredatında; tüzük hukuku, ceza hukuku genel kararlar, ceza hukuku özel kararlar, ceza idraki hukuku, hukuk başlangıcı/hukuka giriş/hukukun esas kavramları/esas hukuk, ticaret hukuku, iş hukuku, borçlar hukuku derslerinden en az ikisini galibiyetli olarak görmüş olanlar müracaat edebilir. İki senelik önlisans öğreniminden sonra dikey geçişle dört senelik yüksek öğrenimini yukarıyada anılan fakültelerden birinden mezun olarak bitirenlerin de eğitim kuruluşlarına müracaat edebilmeleri için; yukarı yada anılan derslerden en az ikisini, önlisans öğrenimi sırasında veya dikey geçiş sonrası lisans öğrenimi sürecinde görmüş olmaları ve bu derslerden galibiyetli olmuş olmaları gerekir.

Uzlaşma nedir?

Uzlaştırma kapsamına giren bir kabahat sebebiyle kuşkulu veya maznun ile mağdur veya kabahatten hasar görenin Kanun ve İdaremelikteki usul ve temellere uygun olarak uyuşmuş olmalarıdır.

Uzlaştırma nedir?

Uzlaştırma kapsamına giren bir kabahat sebebiyle başlatılan soruşturma veya kovuşturma sırasında; kuşkulu veya maznun ile mağdur, kabahatten hasar gören veya kanuni temsilcinin, Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen tarafsız bir uzlaştırmacı yeteneğiyle uyuşturulmaları suretiyle, anlaşmazlığın giderilmesi sürecidir.

Uzlaştırmacı ne demektir?

Kuşkulu veya maznun ile mağdur veya kabahatten hasar gören arasındaki uzlaştırma görüşmelerini idareyen, Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen avukat veya hukuk öğrenimi görmüş bireydir.

Kimler uzlaştırmacı olabilir?

Avukatlar ve hukuk öğrenimi görmüş bireyler uzlaştırmacı olabilmektedir. Hukuk öğrenimi görmüş bireyler kavramı, üniversitelerin hukuk fakültelerinden mezun olanlar ile hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, yönetimsel bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört senelik yüksek öğrenim yapan bireyleri içermektedir.

Uzlaştırma süreci fail veya mağdurun rızası dışında başlar mı?

Uzlaştırma süreci tarafların kabulüyle başlar, taraflardan biri kabul etmezse süreç işlemez. Taraflar uzlaşma sağlanana kadar bu doğrultudaki istemlerinden her zaman bırakabilirler.

Uzlaştırma süreci ne kadar sürer?

Uzlaştırmacının, dosya içindeki evrakların birer misalinin kendisine verilmesinden itibaren en geç otuz gün içinde uzlaştırma harekâtlarını sonuçlandırması gerekmektedir. Bu müddet en çok 20 gün uzatılabilir.

Uzlaştırmada edim mevzuları neler olabilir?

Edim; Fiilden kaynaklanan parasal veya manevi hasarın tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi veya daha önceki hale getirilmesi      Mağdurun veya kabahatten hasar görenin haklarına halef olan üçüncü şahıs ya da şahısların parasal veya manevi hasarlarının tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi veya daha önceki hale getirilmesi Bir kamu müesseseyi veya kamu verimine hizmet veren özel bir kuruluş ile dayanağa yoksul şahıs ya da bireylere bağış yapmak gibi edimlerde bulunulması, Mağdur, kabahatten hasar gören, bunların gösterecekleri üçüncü kişi veya bir kamu müesseseyi ya da kamu verimine hizmet veren özel bir kuruluşun emin hizmetlerinin geçici vakitle yerine getirilmesi,Cemiyete bereketli fert olmayı sağlayacak bir programa katılımın sağlanması, Mağdurdan veya kabahatten hasar görenden özür yalvarması, Olabilir. Taraflar uzlaştırma süreci sonunda edimsiz olarak da uzlaşabilirler.

Uzlaşmanın yasal neticeleri nelerdir?

Soruşturma aşamasında uzlaşmanın asıllaşması ve edimin yerine getirilmesi hâlinde, kuşkulu hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir ve adlî sicile kaydolunmaz. Aksi hâlde kamu davası açılır.Kovuşturma aşamasında uzlaşmanın asıllaşması ve edimin yerine getirilmesi hâlinde, maznun hakkında düşme kararı verilir ve adlî sicile kaydolunmaz. Aksihâlde suçlamaya devam olunur.Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma mevzusu kabahat sebebiyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.Uzlaştırma mülakatları sırasında yapılan söylemeler rastgele bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada kanıt olarak kullanılamaz.Failin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaştırma raporu veya uzlaşma dokümanı, 2004 rakamlı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz evraklardan sayılır.

Uzlaştırma müessesesinin mağdura yararı nedir?

Mağdurun yaşadığı güven depresyonu ve fobilerin ortadan kalkmasına, bozulan risk algısının düzelmesine katkı sağlar, Mağdura özür yalvarmasını isteme veya tanımlanacak edim ile parasal/manevi hasarının tazminini sağlama fırsatını sunar, Tazminatın gerçekten ödenme uğru çoğalır, Uzun süreli suçlama süresince duruşmaya gidilmemesini sağlar. Taraflarda hakkın yerine geldiği duygusunun kuruluş edilmesine katkı sunar,

Uzlaştırma müessesesinin faile yararı nedir?

Faile, kabahatin muhatabı üzerinde yarattığı tesiri görmesi fırsatını sunar, Failin devlete karşı değil mağdura karşı bizzat mesul olmasını sağlar, Failin yine kabahat operasyona olasılığı eksilir,Taraflarda hakkın yerine geldiği duygusunun kuruluş edilmesine katkı sunar,       Faile yalnızca cezalandırılmak yerine yanılgılarını karşılama etme fırsatı sunar, Failin filinin bahanesini söyleme ve özür dileme fırsatı olur,       İlk defa kabahat işleyen bireylere özellikle çocuk kabahatlerinde ceza ve sabıka kaydı almadan sorunun halli ile cemiyette kabahatli damgası yemeden yaşamına devam etme fırsatı sunar,Failin infaz müessesesine girmesini maniler ve müessesede değişik kabahatlilerden etkilenerek tahliye sonrasında yine kabahat operasyona olasılığını önler,

Uzlaştırma müessesesinin cemiyete yararı nedir?

Kabahatlerin müeyyideye tabi yakalanmasındaki esas bahane bozulan cemiyet kumpasının düzenlenmesi olduğundan, kabahatin cemiyet üzerindeki tesirlerinin giderilmesini sağlar, cemiyet sulhuna katkı sunar.Cemiyetin hak deneyiminin çoğalmasına ve meselelerin adli ünitelere yansımadan cemiyet içerinde barış ile çözülmesine katkı sağlar, Taraflar arasında aralıksız olarak tekrarlanacak anlaşmazlığın halli ile yeni kabahatlerin ve dosyaların önü alınır, Uzlaştırmacıların mülakatlarda edindikleri deneyim ve maharetlerini cemiyet içerisinde kullanmaları ve paylaşmaları ile uzlaşı kültürünün cemiyetin geneline dağılmasına katkı sağlar.Tarafların hak sistemine olan güvenlerinin çoğalmasını sağlar.

Uzlaştırma sürecinde uzlaştırmacı fiyatından ya da yapılan değişik giderlerden mağdur mesul olur mu?

Uzlaştırma fiyatı ve giderlerinden mağdur/katılan veya kabahatten hasar gören hiçbir biçimde mesul değildir.

Uzlaştırma sürecinde uzlaştırmacı fiyatından ya da yapılan değişik giderlerden kuşkulu ya da maznun mesul olur mu?

Uzlaşmanın sağlanması hâlinde, kuşkulu ya da maznun uzlaştırma giderlerini ödemez. Bu giderler Devlet Hazinesi’nden karşılanır.

Mağdurun uzlaşma önerisini kabul etmesi ve uzlaştırma görüşmesi yapması haklarından bıraktığı anlamına kazanç mı?

Mağdur ya da kabahatten hasar görenin uzlaşma önerisini kabul etmesi ve uzlaştırma görüşmesi yapması, haklarından bıraktığı anlamına gelmez.

Kuşkulu ya da maznunun uzlaşma önerisini kabul etmesi ve uzlaşma görüşmesi yapması kabahati kabul ettiği anlamına kazanç mı?

Kuşkulu ya da maznunun uzlaşma önerisini kabul etmesi ve uzlaştırma görüşmesi yapması kabahati kabul ettiği anlamına gelmez.

Uzlaştırma mülakatlarına kimler katılabilir?

Uzlaştırma mülakatları saklı olduğu için görüşmelere yalnızca kuşkulu, müdafi, mağdur veya kabahatten hasar görenin kendisi veya kanunî temsilcisi ya da vekili katılabilir.

Uzlaştırma mülakatlarına tarafların istedikleri bireyler ya da uzmanlar katılabilir mi?

Uzlaştırma mülakatlarına katılabilecek bireyler yasada tek tek sayılmıştır. Burada hudutlu rakamlılık mevzu bahisidir. Bu sebeple yasada sayılanların dışında, görüşmelere tarafların üzerinde uzlaştıkları bireyler veya uzmanlar katılamaz.

Uzlaştırma raporu Cumhuriyet savcısına verildiği an karar doğurur mu?

Hayır. Cumhuriyet savcısı öncelikle uzlaştırmanın hukuka uygun olup olmadığını hakimiyet eder. Aynı zamanda uzlaşmanın tarafların hür istemlerine katlanmadığını da denetler. Uzlaşmanın tarafların hür istemine sabrettiğini ve üzerinde anlaşılan edimin hukuka uygun olduğunu tanımlarsa, ancak o zaman uzlaştırma raporu veya uzlaşma dokümanı karar doğurur. Bu vaziyette, Cumhuriyet Savcısı raporu veya dokümanı damga ve imza altına alarak, soruşturma dosyasında muhafaza eder.

Uzlaşma önerisini kim yapar?

Uzlaştırma ofisinden mesul Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, kuşkulu ile mağdur veya kabahatten hasar görene uzlaşma önerisinde bulunur. Soruşturma ve kovuşturma sırasında Cumhuriyet savcısı, egemen ya da adli kolluk vazifelileri kuşkulu ile mağdur veya kabahatten hasar görene uzlaşma önerisinde bulunamazlar.

Bir taraf uzlaşma önerisini kabul etmezse, değişik tarafa, buna karşın uzlaşma öneri edilmesi gerekir mi?

Gerekmez. Bir taraf uzlaşma önerisini kabul etmez veya red ederse, CMK 255 inci maddesi kararı gizli kalmak üzere dosyada birden çok fail varsa, ayrıca öbürlerine uzlaşma önerisinde bulunulması gerekli değildir.

Kuşkulu, mağdur veya kabahatten hasar gören, kendisine uzlaşma önerisinde bulunulduktan sonra kararını hemen vermek zorunda mıdır?

Hayır. Kendisine uzlaşma önerisinde bulunulan şahıs düşünmek için uzlaştırmacıdan müddet isteyebilir, bu müddet en fazla üç gün olabilir. Uzlaşma önerisinde bulunulan şahıs üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, öneriyi yalanlamış sayılır.

Bir uzlaştırma dosyası için birden fazla uzlaştırmacı görevlendirilebilir mi?

Evet. Bir dosyada görevlendirilecek uzlaştırmacı rakamını tanımlama yetkisi Cumhuriyet savcısına aittir. Cumhuriyet savcısı bu tanımlamayı yaparken cezai anlaşmazlığın kaliteyi ile taraf rakamını göz önünde bulundurur.

Uzlaştırma sonunda kararlaştırılan edim birden fazla olabilir mi?

Olabilir. Uzlaştırma mülakatları sonunda taraflar muhakkak bir edimin yerine getirilmesi mevzusunda uyuşabilecekleri gibi birden fazla edimin yerine getirilmesi mevzusunda da uzlaşabilirler.

Çocuklarda uzlaştırma mülakatları kiminle yürütülür?

Kabahate çekilen çocuklar ile kabahat mağduru çocuklara ait uzlaştırma mülakatları uzlaşma önerisini kabul eden legal temsilci ile yürütülür.

Kabahate çekilen çocuklarda uzlaşma öneriyi kime yapılır?

Kabahate çekilen çocuklarda uzlaşma öneriyi çocuğun kanuni temsilcisine yapılır.

Halen çalışmakta olan şahıslar da uzlaştırmacı olabilir mi?

Kamu vazifelileri kendi vazifelerini belirleyen mevzuat sarihçe menetmediği sürece mesai saatleri dışında uzlaştırmacılık yapabilirler.

Bu mevzu henüz daha sarihe kavuşmuş değildir. 31 Aralık 2017 tarihine kadar eğitimden geçen aday rakamı kesin olarak ortaya çıkmayacağı için bu mevzudaki bilinmeyenliklerin bu tarihten sonra giderileceği düşünülmektedir.   *Hak Bakanlığı 2018 Bütçesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Tasarı ve Bütçe Komisyonu’nda görüşüldü. Kurul görüşmeleri sırasında konuşan Hak Bakanı Abdulhamit Gül uzlaşma mevzusuyla ilgili olarak şu ifadelere yer verdi.

451 BİN DOSYA UZLAŞMAYA GİTTİ !

“Değişik bir seçenek çözüm yolu olan uzlaşma sisteminin işlerliğinin çoğaldırılması, sistemin işleyişinin takibi ve uzlaştırma uygulamalarının geliştirilmesi emeliyle Bakanlığımız bünyesinde “Cezada Seçenek Çözümler Daire Başkanlığı” 10 Ekim 2016 tarihinde kurulmuştur. Ceza İdraki Kanunu’nda hakikatleştirdiğimiz farklılıkla uzlaşma kurumunun kapsamı da genişletilmiştir. Böylece, bir hayli anlaşmazlığın suçlamaya mevzu olmadan taraflar arasında uzlaştırmacı taşıtıyla çözümüne olanak sağlanmıştır. Bu yönde, uzlaşma uygulanabilecek kabahatlerin rakamı artırılmıştır. Ayrıca, kabahate çekilen çocuklar istikametinden üst hududu 3 seneyi geçmeyen mapus veya adli para cezasını gerektiren kabahatler de uzlaşma kapsamına dahil edilmiş ve her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma ofisi kurulması gerekli hale getirilmiştir. Ayrıca, 05/08/2017 tarihli 30145 rakamlı Resmi Gazete’de “Ceza İdrakinde Uzlaştırma İdaremeliği” yayımlanmıştır. Yaptığımız bu farklılıklarla uzlaşma uygulamasını artırmış bulunmaktayız. 2016 senesinde uzlaştırmacılara 10.689 dosya tevdi edilmiş ve bunun 7.817’si uzlaşma ile sonuçlanmışken, 2017 senesinde ise 30.09.2017 itibariyle uzlaştırmacılara 451 bin 875 dosya tevdi edilmiş ve bunun 173 bin 50’si uzlaşma ile sonuçlanmıştır. Halen 17 bin 487 uzlaştırmacı vazife yapmaktadır. Önümüzdeki süreçte yürüteceğimiz çalışmalarla seçenek anlaşmazlıklarının faalliğinin artırılması ve uygulama sahasının daha da genişletilmesi sağlanacaktır.”demiştir.